OP DE SCHOUDERS VAN... ELLEN KEY

Deel uit de serie ‘Op de schouders van …’, waarin onderwijstheorieën worden besproken waar de praktijk van het hedendaagse onderwijs op berust. In dit artikel staan de ideeën van Ellen Key (1849-1926) centraal.

De kern van de pedagogische visie van Key is dat elk individu een bepaalde natuurlijke aanleg heeft. Deze is niet meer dan een lichte afwijking van wat doorheen de evolutie aan elke mens doorgegeven wordt. Het zijn evenwel deze afwijkingen die de mens tot een bijzonder iemand maken en die, indien ze gecultiveerd worden, de vooruitgang van de mensheid bewerkstelligen. In de opvoeding moet het bijzondere van elke mens niet tegengewerkt worden als een kwaad, maar ondersteund worden als een waardevol gegeven.

Volgens Key bevestigen de biologische inzichten, en in het bijzonder de ontdekkingen van Darwin, het gelijk van de opvoedingsdenkbeelden van Rousseau. Opvoeden is een basisrecht van elke mens, stelt Key. Zij pleit voor een absoluut verbod op elke vorm van geweld tegen kinderen. Verder beperkt volgens Key het opvoeden in klassen en leeftijdsgroepen de ruimte voor individuele ontplooiing, omdat leerkrachten meer bezig zijn met ordehouden dan met de individuele ontwikkeling. Daarom stelt zij dat een kind tot de leeftijd van negen jaar thuis opgevoed en onderwezen kan worden. Bovendien moet de schoolse fase beperkt worden tot de leeftijd van vijftien jaar. De school zelf zal ook anders opgevat moeten worden. Elke leerling moet de eigen interesses kunnen volgen en in plaats van de leerstof aan te bieden in afzonderlijke vakken moet er themagericht gewerkt worden.

Als grootste verdienste van Key wordt genoemd dat ze het draagvlak vergrootte voor het wetenschappelijk onderzoek betreffende kind, opvoeding en onderwijs, en een breed maatschappelijk kader voor de vele onderwijshervormingen schiep. Ook gaf ze een publieke stem aan de vele onderwijsexperimenten die in die tijd op touw gezet werden.


Titel informatie
Auteur

Crombrugge, Hans van

Tijdschrift

De Wereld van het jonge kind

Uitgave

Jrg. 27 (2019-2020), nr. 2 (oktober 2019)

Collatie

p. 26-29

Annotatie

De literatuurlijst is beschikbaar via: www.hjk.nl/artikelen

Publicatiejaar

2019